Hol van de leeuw

Wilders-FVDDErik van Bruggen belt terwijl ik al in de auto zit op weg naar Amsterdam. “Hij komt ‘m zelf ophalen”, roept Erik vertwijfeld door de telefoon. “Hij” is Geert Wilders, aanvoerder van de PVV. Eerder die dag heeft een vakjury bestaande uit Erik van Bruggen, Jack de Vries, Hans Anker, Jan Driessen en ondergetekende de PVV gekroond als winnaar van de BKB Campagne Award, de prijs voor de beste verkiezingscampagne van 2011. Een prijs die we later die avond — dinsdag 1 maart — zullen uitreiken tijdens het “Feest van de Democratie“, de verkiezingsbijeenkomst van BKB in de Melkweg.

Even nog hadden we overwogen de prijs dit jaar helemaal niet uit te keren, vanwege het abominabele niveau van de campagnes. De jury was over het algemeen niet onder de indruk van de gevoerde campagnes voor de Provinciale Statenverkiezingen. Het is de politieke partijen immers niet gelukt om nieuwe thema’s op de agenda te plaatsen. De jury had vergeefs gezocht naar slimme interventies die grote electorale verschuivingen hebben veroorzaakt. Dit was deels het gevolg van de lage status van de verkiezingen (zogenaamde second order elections), wat onder meer tot gevolg had dat de campagnestaven over veel minder middelen konden beschikken dan bij Tweede Kamerverkiezingen. Voorts speelde een rol dat de verkiezingen tegelijkertijd gingen over de samenstelling van de Provinciale Staten en de Eerste Kamer. Landelijke en regionale problemen en kandidaten liepen daardoor in de campagne voortdurend door elkaar heen.

Uiteindelijk hebben we toch drie partijen gekozen die boven de anderen uitstegen. Op de derde plaats selecteerden we de nieuwe partij 50+ van Jan Nagel. We vonden dat deze partij er in korte tijd in was geslaagd in alle kiesdistricten aan de verkiezingen mee te kunnen doen. Dankzij slim geregisseerde momenten wist de partij ook herhaaldelijk de aandacht te trekken in de landelijke media. De tweede plaats was voor de SP, wiens campagnemachine ervoor zorgde dat de partij met name lokaal goed zichtbaar was, en in de televisiedebatten en online haar punten met voorbereide oneliners goed naar voren wist te brengen.

De jury was unaniem van mening dat de eerste plaats, en de BKB Campagne Award 2011, toebehoorde aan de PVV. De partij had nadrukkelijk geïnvesteerd in de relevante doelgroep van oudere kiezers. Deze groep onderscheidt zich door hun trouwe stembusgang. Deze strategische keuze van de PVV heeft vorm gekregen in slim gekozen (media)optredens van landelijk partijleider Geert Wilders. Misschien wel de belangrijkste verdienste van de PVV-campagne is dat deze zich gaandeweg een in verkiezingen benijdenswaardige positie heeft weten te verwerven: die van recensent. Vanuit die recenserende rol heeft Wilders zijn gedoogpartners de maat genomen en opgeroepen om in actie te komen. Het uiteindelijke beeld was dat VVD en CDA moesten volgen.

So far so good. Contact was opgenomen met de PVV om ze te feliciteren met het resultaat, hun te vragen het nieuws nog even geheim te houden tot 20:30 uur die avond, en iemand naar Amsterdam te sturen om de award in ontvangst te nemen. Een uurtje later kreeg Erik van Bruggen zijn antwoord: niks afgevaardigde, Geert Wilders komt de award zelf wel even ophalen in de Melkweg, het hol van de leeuw. Daar hadden we — eerlijk gezegd — niet helemaal op gerekend. Na mijn aankomst in Amsterdam volgt er snel overleg met Erik van Bruggen, Hans Anker, Jan Driessen en Jack de Vries. Wat kunnen we verwachten? Hoe zal de zaal reageren? Wat doen we als de pleuris uitbreekt? Wilders meets de grachtengordel is immers een meeting van uitersten.

Uiteindelijk besluiten we ons verder niet al te druk te maken. Wilders had de prijs immers eerlijk verdiend, en het getuigde van respect dat hij hem ook zelf op kwam halen in het hol van de leeuw. En dus nam de jury om 20:00 uur plechtig plaats op het podium van de oude zaal in de Melkweg, gadegeslagen door een overwegend jong en links publiek, dat de uitslag nog niet kende en al helemaal niet wist dat hun verpersoonlijking van al het rechtse kwaad zich ondertussen stiekem stond te verkneukelen achter het gordijn.

Dat er iets stond te gebeuren was wel duidelijk. Een half uur geleden was opeens een armada van politie verschenen die met dranghekken de Melkweg hermetisch had afgesloten van de buitenwereld. Potige mannen met kortgeschoren haren en oortjes liepen streng kijkend af en aan. Opvallend veel journalisten en fotografen voerden vlak voor het podium onderling strijd voor het beste plekje. Vervolgens was het de beurt aan de jury om de winnaar bekend te maken. Jack de Vries deed zijn uiterste best de bekendmaking zo lang mogelijk te rekken, tot uiteindelijk het hoge woord eruit kwam: “En de winnaar is: de PVV”.

Het gordijn ging opzij, en daar kwam Geert Wilders zelfverzekerd het hol van de leeuw binnen stappen. Het publiek was helemaal uit het lood geslagen van deze onverwachte verschijning. Jack de Vries deed een uitstekend impromtu vraaggesprek met de PVV voorman, die de lachers al snel op zijn hand kreeg door te stellen dat hij erg blij was met “het eerste teken van erkenning vanuit de grachtengordel”. Het meest verrassende aspect was de reactie van het publiek in de zaal. Of beter gezegd: het gebrek aan reactie. Overwegend jong en links, goed opgeleid, niet bepaald op hun mondjes gevallen. Maar in het plotselinge bijzijn van Geert wisten ze opeens niet goed wat ze moesten doen. De eerste oproep tot vragen uit de zaal was in eerste instantie aan dovenmansoren gericht, tot er eindelijk een dappere jongere te vinden bleek die het ijs begon te breken.

En zo ontstond het eerste, voorzichtige gesprek tussen Geert Wilders en de Amsterdamse grachtengordel. Twee uitersten die in eerste instantie niet zo goed wisten wat ze met elkaar aanmoesten. Maar ook twee uitersten die naarmate het gesprek vorderde moesten erkennen dat beeldvorming altijd extremer is dan de realiteit. De aanwezigen hadden ondanks forse politieke meningsverschillen toch respect voor Wilders dat hij zich in het hol van de leeuw begaf, en Geert Wilders betaalde dat respect dubbel en dwars terug door de tijd te nemen en in gesprek te gaan met het publiek, en hun vragen open en eerlijk te beantwoorden.

Wilders was na afloop oprecht blij met het resultaat. Hij vertelde eerlijk dat hij van te voren niet wist wat hij kon verwachten, en had gezien de lokatie (Melkweg Amsterdam) en het publiek rekening gehouden met een vijandige ontvangst. Het feit dat hij in het hol van de leeuw respectvol was ontvangen en in staat was geweest de dialoog aan te gaan met een heel ander kiezerspubliek dan hij gewend is, was hem zichtbaar positief bevallen. Grote politieke verschillen tussen Wilders en de grachtengordel zijn op dinsdag 1 maart niet overbrugd. Maar beide partijen zijn door deze ervaring wel allebei een stapje dichterbij elkaar gekomen. En dat heet vooruitgang.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: